Michelinsterren voor excellentie in onderwijs
Een landelijke toets aan het eind van de onderbouw. Dat is wat minister van Onderwijs, Marja van Bijsterveldt, op het voortgezet onderwijs wil invoeren. De toets zou de kennis van de basisvakken Nederlands, Engels en wiskunde moeten testen; die vakken zijn volgens het kabinet immers van cruciaal belang. Leerlingen kunnen niet blijven zitten door de toets. Wel kunnen scholen aan de hand van deze toets de stempel ‘excellent’ verdienen, vergelijkbaar met een Michelinster in een restaurant, zegt Van Bijsterveldt in het NRC Handelsblad van 23 mei. Het Actieplan Beter Presteren is die dag gestuurd naar de Tweede Kamer. Over drie jaar zou de landelijke toets een feit moeten zijn.
Excellentie: Nederland loopt achter
De landelijke toets maakt deel uit van het Actieplan Beter Presteren, gericht op excellentie. Vanaf 2012 heeft het kabinet 30 miljoen euro gereserveerd voor excellentie in het basis- en voortgezet onderwijs. Jarenlang lag de focus op zwakkere leerlingen; nu gaat er veel aandacht naar de sterkere leerlingen. Nederland heeft immers weinig uitmuntende leerlingen, blijkt uit internationaal vergelijkend onderzoek (PISA). Gemiddeld scoort Nederland wel goed, maar dat is grotendeels te danken aan de relatief sterke prestaties van zwakkere leerlingen.
Michelinster
Aan de hand van de landelijke onderbouwtoets kunnen scholen het predicaat ‘excellent’ verdienen. “Scholen die leerlingen elke dag uitdagen en het beste uit leerlingen weten te halen, moeten daar erkenning voor kunnen krijgen. Deze scholen hebben een echte meerwaarde waar leerlingen hun hele verdere leven de vruchten van zullen plukken”, aldus minister Van Bijsterveldt. Op die manier wordt er gewerkt aan een ambitieuze leercultuur. Leerlingen moeten gestimuleerd worden. Een extra examenvak, tweetalig onderwijs, Leonardo-onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen. De lat mag hoog liggen! Levert het predicaat ‘excellent’ nog wat op voor scholen? “Nee,” zegt Van Bijsterveldt, “het gaat om de eer. Je moet het zien als een Michelinster; die willen koks heel graag hebben, ook al zit er geen geldprijs aan vast.” Voor een Michelinster in een restaurant moet je blijven presteren, anders raak je je ster kwijt. Dat zal ook voor scholen gelden. “Scholen zullen op niveau moeten blijven presteren, anders raken ze het predicaat ‘excellent’ weer kwijt.”
Nog meer plannen…
Naast de landelijke onderbouwtoets zijn er nog meer plannen om de leercultuur ambitieuzer te maken. Zo wordt in het basisonderwijs gestreefd naar hogere Cito-scores (de Cito-toets wordt verplicht) en een halvering van de ‘taal- en rekenzwakke scholen’. De Onderwijsinspectie zal sneller scholen sluiten. Ook worden scholen verplicht een leerlingenvolgsysteem te gebruiken, om in kaart te brengen welke vorderingen leerlingen tijdens hun middelbare schooltijd maken. In het Actieplan Leraar 2020, door staatssecretaris Zijlstra ook die dag naar de Tweede Kamer verstuurd, staat het streven om leraren en schoolleiders in de toekomst andere scholen te laten beoordelen. Die oordelen gaan door naar de Onderwijsinspectie. Zijlstra wil ook gedeeltes van oordelen openbaar maken via het internet.